« ارسباران بهشت گمشده ی ایران است.» این را بسیار گفته بودیم و حالا به نظر می رسد چندان هم گم شده نیست. داغون از غم نرخ بالای بیکاری در به در دنبال اشتغالزایی هستیم و آن چه نداریم از آن بیمی! محیط زیست و میراث فرهنگی است. از سرمایه گذاری در بخش معدن استقبال می کنیم و از گردشگری هم همین طور. غافل از این که ارسباران بدون طبیعت زیبایش جهنمی بیش نیست!

در حالی غرق زيبايي هايي از طبیعت ارسباران بودم که از روستای جوبند خبری به دستم رسید که یک شرکت حفاری با دستگاه های سنگین و سبک به جان طبیعت بکر افتاده است. چراگاه های ارتفاعات شیور را تهدید می کند و مراجعات مکرر اهالی به منابع طبیعی و محیط زیست شهرستان اهر هم ظاهراً‌ افاقه نکرده است.

به راستی ما به کجا می رویم چنین شتابان!

آخر هفته فرصتی پیش آمد تا ارسباران گردی کنیم . صبح ساعت 7 از اهر به سمت کلیبر راه افتادیم . در آغاز راه با محدوده ای وسیعی از شخمزارها را مشاهده می کنیم که محل زیست باقرقره های مهاجر است .

پدیده ی دومان هنوز رخت نبسته است .( منظور از دومان همان مه است) همچنان پیش می رویم ، به سامبران می رسیم همانجایی که دکل های صدا وسیما برنامه های رادیویی و تلوزیونی را به سمت شهر اهر ارسال می کند .جاده هوایی دیگر دارد هوایی پاییزی . درختان برای خواب زمستانی آماده می شوند . باغات اطراف زیبایی خاصی به خود گرفته اند .به سه راهی اهر-هوراند-کلیبر می رسیم . در مسیر انتخابیمان تردید می کنیم چرا که مسیر هوراند هم زیباست . بگذریم ، دیگر کم کم ابرها با زمین وداع می کنند . هنگامی که سمت شرق را می نگریم کوهی عظیم را مشاهده می کنیم .هشتسر،نام کوهی با ارتفاعی حدود 2800 متر وحیات وحشی بی نظیر که حال کمتر از آن سخنی به میان می آید چرا که دیگری حیاتی برای وحش آن نمانده است . همچنین وجود جنگلهای تنک که در نزدیکی روستای نیق (کسرنون و فتح یا) نشان می دهد که روزگاری دامنه و کوهپایه های این کوه از پوشش گیاهی جنگل بهره مند بودند. از دلایل نابودی این جنگلها می توان به قطع بی رویه درختان برای تهیه هیزم اشاره کرد که در حال حاضر با وجود نفت و گاز هنوز هم درختان بی گناه این جنگلها قطع می شوند و اداره ی محیط زیست و منابع طبیعی هیچ اقدامی در این مورد نکرده است.

کوهی که با ابهتش همچون حاکمی بر منطقه حکمرانی می کند . هشتسر کوهی است که یاد آور کل وبزهایی است که در اوایل انقلاب ناجوانمردانه شکار شدند و پوست وشاخهایشان دکور ویترین شکارچیان شد.خوشبختانه صخره های این کوه به دلیل عدم دسترسی مسکن امنی برای گونه هایی چون سیاه گوش و کبک دری و ... شده . در میان راه در کنار چشمه ای در محدوده ی روستا یوزبند توقف می کنیم . مقابلمان کارخانه ی ((نفلین سنیت)) قرار دارد . با خود اندیشیدم نکند فاضلابهای صنعتی این کارخانه بر آب چشمه تاثیر داشته باشد .

همچنان در جاده ی پر پیچ و خم کلیبر پیش میرویم تااین که به دره ای می رسیمکه بستر رود ((پیغام چایی)) است. دره ای که ساخت وسازهایی در محوطه انجام می شود   تا مصوبه ی دولت نهم به منظور ایجاد مرکز نمونه ی گردشگری تقریبا تحقق یابد .

به کلیبر می رسیم .به فرمان دستور حرکت به سمت راست شهر را می دهیم . سراشیبی تندی را پشت سر می گذاریم . از شهر خارج می شویم و دوباره زیبایی های کوهستان که حال با جنگلهای زیبای ارسباران هم  عجین شده نمایان می شود .از جاده که به سمت روستاهایی که در پایین دست قرار گرفته اند می نگریم .

علوفه ها بر فراز بام روستائیان به مانند ((پاپاخ)) بود بر سر آشیق های آذربایجان.

انبوهی جنگلها در سمت غرب بیشتر از سمت شرقیست .در میانه ی در سمت چپ جاده ای خاکی است که به روستای آوارسین منتهی می شود . در نزدیکی روستا قلعه ای وجود دارد که به همین نام معروف است . قلعه ای که پیوند تاریخ با طبیعت را برای انسان آشکار می سازد . البته لازم به گفتن است که هیچ تابلویی برای شناساندن این قلعه ی زیبا در کنار جاده نصب نشده بود.و اصلا همین بهتر چرا که اگر پای گردشگران نا آشنا به فرهنگ زیست محیطی به آنجا نیز باز می شد دیگر از طبیعت بکر آوارسین خبری نبود .

بحث گردشگری که متولی در ارسباران ندارد خود بحثی مفصلی است .  آنهم گردشگری که هیچ نفعی برای مردم منطقه ندارد و چیزی جز آلودگی و تخریب محیط زیست از خود بر جای نمی گذارد.

همچنان به راه خویش ادامه می دهیم. در مسیرمان به عشایری برخوردیم که به همان شیوه ی سنتی به قشلاق باز می گشتند . عشایری از ایل چلبیانلو که از شیور به مغان باز می گشتند .

در میان راه در کنار چشمه ی ((سویوخ بولاغ)) توقف کردیم. چند جوانی در آنجا بولاغ اوتی می فروختند . در دره ای در امتداد چشمه منظره ای دلخراش به چشم می خورد باز هم زباله .

سویوخ بولاغ را با همه ی زیبایی اش و زباله هایش پشت سر می گذاریم . کوهی زیبا به مانند انسان در مقابلمان نمایان می شود . کوهی که آنرا ((اوچ قارداش)) میخوانند .

به شاهیوردی می رسیم . روستایی در دل طبیعت ارسباران . چند زن روستایی از پشم گوسفند نخ می ریسیدند . از پیچ وخم های جاده کاسته شده بود . به عبدالرزاق می رسیم ، عبدالرزاق سه راهی است که از آن جاده ای به آبش احمد منتهی می شود .راه خویش را ادامه می دهیم . از دور سیلویی نمایان می شود . به مولان می رسیم روستایی که در تابلوی ورودی آن این عبارت نوشته شده است((به روستای فرهنگ و تاریخ ، مولان خوش آمدید)) .چند کیلومتری از مولان آنطرفتر برجی در کنار جاده وجود دارد که به دلیل عدم توجه ، بیشتر قسمتهای آن تخریب و تنها بخشی از دیوار شرقی آن باقی مانده بود حفاری های غیر مجاز نیز در مجاورت برج مشهود بود .

همچنین در سمت راست قبرستانی بود که چند قوچ سنگی وجود داشت . بعد از گذر از بسطاملو به اسکانلو می رسیم . 

دیگر کم کم آراز نمیان میشود . رودی که حماسه ها به خود دیده است ، رودی بزرگ که با طبیعت زیبای قره داغ عجین شده است یاد شعر مشهوری با این مضمون می افتم ((آراز  آراز ، خان آراز)) .

در مقابل شهر خمارلو در کنار آراز توقف می کنیم . به اعتقاد كارشناسان زيست محيطى، ادامه حيات جنگلهاى حفاظت شده ارسباران، كيامكى و آينالى كه محل زیست گونه هاى منقرض شده اى چون مارال و درخطر انقراض چون شوکا وسیاه خروس، است با سرنوشت رود ارس عجين شده است.رودی بزرگ که محل زیست ۱۷ گونه آبزى مختلف است . از انواع ماهیان این رود میتوان به :

1- اسبله يا گربه ماهي (Erupian Catfish) 

2- سوف (Zander)

3- زردپر (Barbel fish) و ... اشاره کرد.همچنین محل زمستان گذرانی پرندگان مهاجر است که از عرض های شمالی به عرض های پایین تر مهاجرت کرده اند . دسته ای از غازهای کاندایی بر فراز این رود بزرگ در پرواز بودند ، کمی آنطرفتر نیز قره غازها بر روی رشته سنگی به مانند قطار صف کشیده بودند .

                                                                                     ادامه دارد .....

مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان شرقی از اجرای 18 کیلومترکمربند حفاظتی در شهرستان اهر خبر داد. به گزارش ایرنا رستم صادقی افزود : طی شش ماه گذشته با اجرای کمربند حفاظتی در این شهرستان بیش از یکهزار هکتار از اراضی مورد اختلاف بین اراضی ملی و مستثنیات حل شده است .

وی گفت : در این راستا پس از اجرای طرح کمربند حفاظتی اراضی مراتعی که در سنوات گذشته تخریب به اراضی زراعی تبدیل شده بود آزاد و با اجرای عملیات بیولوژیکی به صورت کنتور فار ، بذرپاشی و کپه کاری در 1500 هکتار از اراضی مذکور اقدام به اصلاح و احیای مجدد شده است .

وی از اهداف طرح کمربندی حفاظتی به شناسایی اراضی ملی ، تعیین حدود مشخص نمودن وسعت اراضی ملی و اجرای عملیات بازسازی توده های تخریب شده اشاره کرد .

در رابطه با این موضوع لازم به گفتن است تصرف اراضی طبیعی در محوطه ی پارک جگلی فندقلو مهمترین تهدید برای این منطقه ی زیست محیطی است .

ارسباران(قره داغ) منطقه ای است پهناور با زیباییهای شگرف طبیعی مناظری بي‌همتا و مجموعه ای از تپه‌ها و صخره‌ها و دشت‌هاي فراخ پوشيده از درختان و علوفه و گل‌های مختلف .

البته ارسباران در میان مردم عزیز منطقه قره داغ نامیده میشود و  این کلمه  مناسبتر است .چرا که کلمه ی ((قره)) در زبان ترکی به غیر از معانی متداول آن(سیاه) دارای معانی دیگری نیز می باشد ، از جمله اینکه قره به مفهوم بزرگ  و وسیع نیز به کار رفته است . در اینجا خالی از لطف نیست که نظر لغت شناس و پژوهشگر عزیزمان آقای اسماعیل هادی را بیاوریم که باور ایشان یکی از معانی ((قره)) در مورد اراضی و دشت به معنای بسیار چشمگیر می باشد به اعتبار آنکه تماشای آن موجب سیاهی چشم میگردد و به لحاظ بزرگ بودن از دیدرس خارج می شود .

ارسباران به خاطر زيست بوم‌هاي گوناگون، ارزش بيولوژيك بسيار بالا و گونه‌هاي گياهي و جانوري منحصر به‌فرد در سال 1987 به‌عنوان ذخيره‌گاه زيست‌كره شناخته شد؛ اما اين منطقه زيبا طي سال‌هاي اخير به‌دليل معدن كاوي ، چراي بي‌رويه دام و اجراي برخي طرح‌هاي عمراني و دخالت‌هاي غيرمسئولانه، دستخوش تخريب‌ها ، تعرضات و خیانت های  فراواني شده‌است تا آنجا كه ديگر از آن طبيعت بكر و هوش ربای آن كمتر نشاني باقي مانده‌است .

جنگلهای ارسباران شناسه ی اصلی این منطقه است که متاسفانه در معرض نابودی قرار دارند . طبق اخبار منتشر شده بخشي از اراضي ارسباران در دست تبديل و تغيير براي آماده‌سازي‌ سازه‌هاي مربوط به مجتمع فراوري مس معدن سونگون بود و است. نزديكي اين اراضي با جنگل‌هاي ارسباران نگراني دوستداران و كارشناسان محيط‌زيست و منابع طبيعي را به‌دنبال داشته است. فعاليت چندين ساله معدنكاران مس در ارسباران در حالي انجام مي‌شود كه زمزمه‌هايي براي شروع توسعه فعاليت مجتمع توليد فراورده‌هاي مس در منطقه به گوش مي‌رسد. معدن مس سونگون بدون ارزيابي زيست‌محيطي در حال حفاري و اكتشاف تازه جهت توسعه معدن فوق است. برخی از مسئولان منطقه ای يكي از دلايل توسعه معدن فوق در منطقه حفاظت شده ارسباران را ايجاد اشتغال مي‌دانند. دليل اينكه توسعه يك معدن مي‌تواند باعث كارآفريني براي مردم يك منطقه و ايجاد اشتغال‌زايي براي آنان باشد توجيه خوبي به‌نظر می رسد ولي آيا با نابودي منطقه جنگلي ارسباران كه در دنيا بي‌نظير است اين توجيه منطقي است؟

مسئولان محیطزیست گردشگری را گزینه ای مناسب برای ایجاد اشتغال در  ارسباران می دانند این در حالی است که هیچ یک از شهرستانهای منطقه اداره ی میراث فرهنگی و گردشگری ندارد . همچنین نرخ بیکاری در شهرستانهای منطقه ، به خصوص اهر که سال گذشته با 5/23 درصد نرخ بیکاری رتبه ی اول در میان سایر شهرستانهای منطقه داشت ، بیداد می کند . البته در این میان نباید خواسته ی مردم نا دیده گرفته شود . یکی از راهکار ها برای این موضوع ایجاد صنایع مذکور در مناطقی به دور از جنگلها در همین منطقه است ، یاد آور میشوم که در همین منطقه یعنی قره داغ و نسبتا نزدیک به معدن. زمینهای زیادی در جای جای این منطقه وجود دارد که می توان برای این منظور از آنها بهره برد ضمن اینکه اولویت استخدام برای این کارخانجات مردم منطقه باشند تا معضل بیکاری منطقه تا حدودی حل شود .

از سونگون که بگذریم گردشگران یکی دیگر از عوامل نابودی محیطزیست منطقه است که این موضوع بیشتر در فندقلو ، قلعه دره سی ، مکیدی دره سی و.... مشهود است . مردم از هر مسيري كه دلشان مي‌خواهد روي پوشش‌هاي گياهي تردد مي‌كنند. در اين مناطق آثار لگد مال شدن گياهان خود را به‌صورت فرسايش خاك نشان مي‌دهد. كافي است راهي را با بستن طناب  و فنس کشی مشخص كنيم و مردم را به عبور از روي آن تشويق كنيم . ایجاد فنس کشی ها کاری بیهوده است چرا که باید فرهنگ گردشگری در میان گردشگران عزیز وجود داشته باشد .

همچنین روستائیان برای امرار معاش هر روزه قسمت بيشتري از جنگل را نابود مي‌كند. خاك‌هاي مناطق جنگلي از نظر باروري بسيار فقيرند. درخت را كه قطع كنند مدتي به‌عنوان مرتع استفاده مي‌شوند سپس به‌عنوان زمين كشاورزي با كود زياد مورد استفاده قرار مي‌گيرند. به‌علت فرسايش زياد پس از 4 يا 5 سال استفاده از كود، اقتصادي نيست زمين رها، خاك شسته و جنگل به شنزار تبديل مي‌شود. اين مرحله ادامه مي‌يابد و جنگل‌هاي ارسباران قرباني جوامع روستايي كم‌جمعيت مي‌شوند.آیا بهتر نیست به روستائیان زحمتکش منطقه در مناطق ديگر زمين بدهند و ارسباران را حفظ كنند؟

جاده کشی هم که معضل دیگری است که محیطزیست منطقه با آن رو به روست . جاده هایی که در دل طبیعت ارسباران کشیده می شود تا مانند زخمی خودنمایی کنند. 

خلاصه اینکه برای حفاظت از محیطزیست ارسباران نياز به سخت افزار خاصي نيست. فكر حفاظت از طبيعت بايد در ذهن ما پرورده شود؛ نرم افزار، همين! در بسياري از موارد تنها كافي است طبيعي فكر كنيم آن وقت طبيعت حفظ مي‌شود.

طي هفته گذشته روابط عمومي اداره كل حفاظت محيط زيست آذربايجان شرقي همزمان با آغاز فصل شكار و صيد در مناطق مختلف آذربايجان شرقي از دستگيري 16 شكارچي در استان خبر داد.این در حالی است که با شروع فصل شکار هنوز پروانه های شکار صادر نشده است و بیشتر شکارچیان به صورت غیرمجاز به شکار می پردازند . 

   از اين متخلفان كه مبادرت به شكار و صيد غير مجاز كبك، خرگوش و صيد ماهي كرده بودند، توسط ماموران گارد محيط زيست اين استان 14 قبضه اسلحه شكاري و مهمات مربوط به آن و تعدادي تور ماهيگيري كشف و ضبط شده و پرونده اين افراد متخلف پس از تنظيم براي رسيدگي به مراجع قضايي ارجاع شده است.

  اداره كل محيط زيست استان آذربايجان شرقي طي شش ماهه نخست سال جاري به همت  بخش اجرايي و گارد و امور مناطق اين اداره كل با تشكيل 49 پرونده تخلف مربوط به شكار و صيد غير مجاز 70 ميليون ريال از متخلفان خسارت دريافت كرده است.

خبرگزاري فارس: مديركل محيط زيست آذربايجان شرقي گفت: به زودي گونه‌هاي جانوري سازگار با محيط در پارك جنگلي «فندقلو» اهر رهاسازي مي‌شود.

به گزارش خبرگزاري فارس از اهر، بيوك رئيسي پيش از ظهر امروز در حاشيه بازديد از پارك جنگلي «فندقلو» اهر و جنگل‌هاي طبيعي «انداب» در گفتگو با خبرنگاران از رهاسازي گونه‌هاي جانوري سازگار با محيط در اين جنگل‌ها خبر داد.
وي تصريح كرد: براي بهره‌مندي گردشگران و مسافران از جاذبه‌هاي طبيعي شهرستان اهر و زمينه‌سازي براي ايجاد تنوع در جاذبه‌هاي منطقه با صرف اعتبار اوليه يك صد ميليون ريال 5/6 هكتار از جنگل‌هاي فندقلوي اهر فنس‌كشي و گونه‌هاي جانوري سازگار با آب و هوا و محيط اين جنگل از جمله مارال، كل، بز، قرقاول رهاسازي و در كنار پارك طبيعت، پارك وحش نيز راه‌اندازي مي‌شود.
مديركل محيط زيست آذربايجان شرقي اضافه كرد: با تمهيدات انجام شده علاوه بر ارائه خدمات ويژه به گردشگران و جذب آنها به اين منطقه سپر دفاعي در مناطق حفاظت شده فراهم مي‌شود.
وي از فعاليت 280 نفر از دوستداران طبيعت در قالب همياران محيط زيست خبر داد و افزود: در راستاي توسعه فعاليت‌هاي تشكل‌هاي مردمي در بخش حفاظت محيط زيست و طبيعت، انجمن خيران محيط زيست با عضويت افراد مؤثر و صاحب‌نظر در استان تشكيل شده است.
رئيسي منطقه ارسباران را با جاذبه‌هاي متنوع زيست محيطي و جنگل‌ها با گونه‌هاي گياهي و جانوري را يكي از مناطق مهم كشور به دليل واقع شدن جنگل‌هاي بكر ارسباران در اين منطقه عنوان كرد.
مديركل محيط زيست آذربايجان شرقي در ادامه خواستار همكاري و همياري آحاد مختلف مردم و گردشگران در راستاي حفظ و صيانت از محيط زيست شد.

رشته کوه قوشاداغ ازیباترین پدیده های طبیعی است که از سمت غرب به رشته کوههای قره داغ و از سمت شرق به توده ی عظیم آتشفشانی سبلان پیوسته است.شرایط اقلیمی مناسب مناظر دل انگیزی در این رشته کوه طویل ایجاد کرده است. مناظری که از سمت غرب با گردنه ی معروف گویجه بئل شروع و در نزدیکی مشگین شهر با حاتم مشه سی (جنگلهای حاتم) به پایان می رسد .

یکی از مسائلی که در سالهای اخیر با آن مواجه هستیم جاده هایی است که در دل این رشته کوه کشیده می شوند و نمونه ی بارز این مسئله جاده کشی در گردنه ی گویجه بئل است که با وجود گذشت سالهای متوالی هنوز به اتمام نرسیده است . همچنین جاده ای که از شهرستان هریس به مشگین شهر کشیده شده به سان خراشی است که در دامنه های این رشته کوه ایجاد شده است.

البته نباید از مزیتهایی چون تسهیل ارتباطات که این جاده برای منطقه ارمغان می آورند چشم پوشی کنیم . اما کاش به گردشگری منطقه نیز توجه می شد .همین گردنه ی گویجه بئل که با طبیعت زیبایش می تواند مهمانپذیر گردشگرانی باشند که به صورت گذری از جاده عبور می کنند ، گردشگرانی که با توقف در گویجه بئل هم با فرهنگ عشایر قره داغ آشنا می شوند و هم می توانند یوخا و لبنیات عشایر را به عنوان به عنوان سوغات قره داغ به دیار خویش ارمغان ببرند .

در ارسباران بحث گردشگری بحث بیهوده ایست چرا که هنوز اداره ی میراث فرهنگی و گردشگری ندارد و ایجاد شعبه ای از این اداره از خواسته ها ی مردم این منطقه است .

از دیگر مسائلی که باید بدان توجه کنیم محیط زیست قوشا داغ است که در نوع خود بی نظیر است از حیات وحش آن گرفته تا پوشش گیاهی آن .

گئچی قران ، بلندترین قله ی قوشا داغ با ارتفاع 3150 متر در روزگاران نه چندان دور دارای جمعیت کثیری از قوچ ومیش وحشی بود که وجو برکه ای به نام ((قوچ گولی )) که آبشخور طبیعی قوچهایوحشی بود این قضیه را اثبات می کند .متاسفانه با شکار بی رویه ، نسل این گونه منقرض شده است .از دیگر گونه های حیات وحش آن می توان خرس ، گراز ، شغال و .... را نام برد. از پرندگان هم میتوان به کبک دری ، سارگپه ، تیهو و .... اشاره کرد . لازم به گفتن است که کبک دری فقط در قله ی گچی قران زیست می کند و از جمله پرندگانی است که نسل آن در خطر انقراض قرار دارد و بعید هم نیست که نسل این پرنده در آینده در این منطقه منقرض شود زیرا هیچ طرحی برای جلوگیری از شکار ها ی غیر مجاز در این منطقه صورت نگرفته است .

همچنین تله های غیر مجازی که در جای جای قوشا داغ ایجاد شده از دیگر مسائلی است که حیات وحش منطقه با آن روبه روست .

اما مطلبی که بار نیز در گویا به آن اشره شد است زباله هایی است که گردشگران در پارک جنگلی فندقلو بر جای می گذارند ، امید است اقدامات لازم از سوی سازمان حفاظت محیطززیست برای ایجاد سطل زباله ها انجام گیرد. ودیگر آنکه جای منطقه ای با نام منطقه ی حفاظت شده ی قوشا داغ خالی است منطقه ای که با احیای نسل گونه های منقرض شده (مانند منطقه ی حفاظت شده ی آینالو ) و حفاظت از پوشش گیاهی آن ، می توان قوشاداغ را به منطقه ی نمونه ی گردشگری تبدیل کرد .

درختان منطقه ی قره داغ پیشینه ای دیرینه در برگرفته اند . درختان کهنسال به واقع تاریخ زنده ای هستند که با نا ملایمات روزگار ساخته و خود را از جور فلک رهانیده اند تا یادگاری از پیشنیان برای ما باشند .

در ارتباط با این موضوع اهالی محترم ساری زمی شهرستان اهر طی نامه ای خواستار حفظ درخت گردویی شده اند که در میان کوچه قرار گرفته است و احتمال قطع این درخت از سوی شهرداری دغدغه ی اصلی اهالیست .

درخت گردویی که حدود 120 سال عمر دارد و یادگار باغی است که در میان مردم به حاجی ملک باغی معروف بوده است .یکی از راهکارهایی که من برای حل این مشکل مشاهده کرده ام انتقال درختان کهنسال به مکانی دیگر است . ازا دارات ذیربط خواسته می شود تا این موضوع را پیگیری نمایند . این موضوع بهانه ای شد تا به معرفی برخی از درختان کهنسال منطقه ی تاریخی ارسباران بپردازم :

از دیگر درختان کهنسال داخل شهری ، درخت گردویی است که در پارک دکتر قاسم خان اهری واقع است که عمر این درخت صد سال تخمین زده میشود .همچنین درخت امرودی که در حیاط منزل ما واقع شده است عمری حدود 140 سال دارد .

البته در گوشه و کنار منطقه ی تاریخی قره داغ درختان کهنسال دیگری نیز وجود دارد که از آنها می توان به درخت چنار کهنسالی اشاره کرد که در مابین راه روستای نیق و جابان (از روستاهای توابع هوراند) قرار دارد که با توجه به قطر آن سن این درخت حدود 200 سال تخمین زده میشود .

همچنین چند درخت چنار دیگر میتوان در نزدیکی روستای زگلیک و روستای یوزباشلو (واقع در جاده ی اهر - مشگین)یافت که عمری حدود 150 سال دارند.

از کهنسال ترین درختان منطقه می توان از چناری یاد کرد که در روستای توعلی در کناره ی رود ارس قرار دارد که شاید حدود 400 سال سن داشته باشد . سرهنگ حسین بایبوردی در کتاب خویش ، تاریخ ارسباران، از این درخت کهنسال یاد کرده است .

مطمئنا درختان دیگری شاید با سنی بیش تر در این منطقه وجود دارند که نیازمند شناسایی اند تا اقدامات لازم برای حفاظت از آنها انجام  گیرد.

در این میان وظیفه ای که بر دوش ماست حفظ این درختان است تا جایی که سعدی می فرماید :

برگ درختان سبز در نظر هوشیار    *******  هر ورقش دفتریست معرفت کردگار

همچنین پیامبر بزرگوار اسلام در حدیثی در مورد ارزش درختان می فرمایند :((شکستن شاخه ی درخت همان قدر گناه دارد که شکستن بال فرشتگان و ملائک عالم .))

امید آن است که مردم فهیم ارسباران و ادرات ذیربط با آگاهی از ارزش درختان کهنسال منطقه ، از نابودی آنها جلوگیری نمایند تا این میراث فرهنگی زنده یادگاری برای آیندگان باشد .

حسين عبيري گلپايگاني :

هر روز خبري تازه از تجاوز به حريم محيط ‌زيست مي‌شنويم؛ اخباري كه بر نگراني دوستداران طبيعت دامن مي‌زند.

يك روز خبر آلودگي دريا‌ها، روزي ديگر خبر آلودگي هوا ناشي از پديده ريز گرد و يك روز خبر آنفلوانزاي خوكي؛ روزي هم خبر جاده كشي در كوه‌هاي دماوند و علم كوه ؛ به تازگي هم اخبار نگران كننده‌اي از تخريب جنگل‌هاي ارسباران مي‌رسد. قرار است به‌منظور توسعه معدن مس بخشي از اراضي جنگلي تخريب شود.

طبق اطلاعات منتشر شده بخشي از اراضي ارسباران در دست تبديل و تغيير براي آماده‌سازي‌ سازه‌هاي مربوط به مجتمع فراوري مس معدن سونگون است. نزديكي اين اراضي با جنگل‌هاي ارسباران نگراني دوستداران و كارشناسان محيط‌زيست و منابع طبيعي را به‌دنبال داشته است. فعاليت چندين ساله معدنكاران مس در ارسباران در حالي انجام مي‌شود كه زمزمه‌هايي براي شروع توسعه فعاليت مجتمع توليد فراورده‌هاي مس در منطقه به گوش مي‌رسد. معدن مس سامگون بدون ارزيابي زيست‌محيطي در حال حفاري و اكتشاف تازه جهت توسعه معدن فوق است.

كساني كه از نزديك جنگل‌هاي ارسباران را مشاهده كرده‌اند مي‌دانند كه تا چه اندازه اين عرصه‌هاي جنگلي زيبا و منحصر به فرد است. جنگل‌هايي كه در حد فاصل شهرستان كليبر تا شهرستان خدا آفرين در كنار رود ارس - خط مرزي ايران و 2 كشور ارمنستان و آذربايجان-  امتداد دارد.

از شگفتي‌هاي جنگل‌هاي ارسباران دور بودن از محيط هواي شرجي دريا و همچنين مستقر بودن در دل كوه‌هاي سر به فلك كشيده است كه در صبحگاهان وقتي به اين جنگل‌ها نگاه مي‌كنيد انگار تابلويي مينياتور روبه‌روي شما قرار دارد.

جنگل‌هاي ارسباران و توجيهات اقتصادي

بعضي از مسئولين منطقه‌اي يكي از دلايل توسعه معدن فوق در منطقه حفاظت شده ارسباران را ايجاد اشتغال مي‌دانند. شايد دليل اينكه توسعه يك معدن مي‌تواند باعث كارآفريني براي مردم يك منطقه و ايجاد اشتغال‌زايي براي آنان باشد توجيه خوبي به‌نظر برسد ولي آيا با نابودي منطقه جنگلي ارسباران كه در دنيا بي‌نظير است اين توجيه منطقي است؟ به‌ويژه آنكه معادن مس زيادي در استان‌هاي مركزي ايران (كه اين معادن در قلب بيابان و كوير است) قرار داده است.

 ادامه توسعه صنعتي معدن مس در مناطق خاصي همچون جنگل‌هاي ارسباران نمي‌تواند توجيه اقتصادي داشته باشد. از سوي ديگر، ادامه توسعه چنين معدني در جنگل‌هاي ارسباران مي‌تواند ضربات جبران ناپذيري به محيط‌زيست و منابع طبيعي اين مملكت وارد كند.

گردشگري گزينه‌اي مناسب‌تر براي ايجاد اشتغال‌زايي

با توجه به كم بودن سرانه جنگل براي مردم كشور ايران (كه اين سرانه خيلي پايين‌تر از ميانگين سرانه دنياست) آيا بهتر نيست از كارگراني كه قرار است براي اشتغال‌زايي در معدن استفاده شود در توسعه،  احيا و نگهداري اين جنگل‌ها استفاده شود. حتي مي‌توان نكات زيست‌محيطي و نگهداري جنگل را به اين نيروها آموزش داد كه منطقه جنگلي ارسباران را به محلي براي جذب توريست و گردشگري تبديل كنند تا گردشگران ايراني و توريست‌هاي خارجي بتوانند با سفر به اين منطقه ضمن مراعات نكات زيست‌محيطي مناطق جنگلي توسط آنان، از نعمت‌هاي خدادادي لذت ببرند و از حضور اين گردشگران و توريست‌ها سودي نيز حاصل مردم منطقه شود. ورود هر گردشگر به منطقه مي‌تواند چند شغل ايجاد كند.

مسئولين و حفاظت از محيط‌زيست

وقتي با بعضي از مسئولين در مورد حفظ و احياي محيط‌زيست بعضي از مناطق خاص و منحصر به فرد صحبت مي‌شود و به آنان گوشزد مي‌شود كه طبق اصل 50قانون اساسي حفاظت از محيط‌زيست يكي از وظايف اصلي شماست، آنان با توجيهاتي كه مي‌كنند از قبيل اينكه مردم منطقه ما ضعيف هستند و مردم چقدر در فشار و عذاب باشند تا محيط‌زيست شما حفظ شود يا اينكه اين مكان‌هاي منحصر به فرد زيست‌محيطي شايد براي شما كه در رفاه هستيد مهم باشد ولي براي مردم فقير و كم‌درآمد منطقه اصلا مهم نيست و با توجيهاتي از اين دست مي‌خواهند از زير بار مسئوليت اصلي خود كه عبارت است از يافتن راه حلي كه هم محيط‌زيست منطقه حفظ شود و هم مردم منطقه از مشكلات اقتصادي رهايي يابند، شانه خالي مي‌كنند.

بعضي مسئولين محلي پا را فراتر گذشته و مي‌گويند اصلا تصميم‌گيري در مورد مشكلات منطقه به‌خود ما مربوط است و خودمان مي‌دانيم كه حفاظت از محيط‌زيست واجب‌تر است يا رفاه حال مردم. براي اين مسئولين مهم نيست كه نابودي محيط‌زيست منطقه يعني نابودي محيط‌زيست بخشي از كشور ايران. وقتي صحبت از بودجه مي‌شود انتظار دارند كه كل بودجه مملكت صرف  منطقه آنان شود ولي وقتي به آنان گفته مي‌شود وجود اين جنگل‌ها براي مناطقي نفتي (‌كه از پول حاصل از فروش آن بودجه‌هاي آنان نيز تامين مي‌شود) كه به‌علت استخراج نفت از آلودگي هوا رنج مي‌برند چقدر مفيد است، آنان جوابي براي گفتن ندارند.

مردم و ثروت ملي

با توجه به اينكه خداوند در سرزمين ايران در مناطق مختلف نعمت‌هاي خاصي قرار داده است مثلا در استان‌هاي مركزي ايران معادن مس، آهن، سنگ و زغال سنگ و در استان‌هاي شمالي درياي خزر و جنگل‌هاي شمال و در استان‌هاي جنوبي نفت و درياي خليج هميشه فارس ايران و عمان را قرار داده است كه بعضي از اين نعمت‌ها منحصر به همان منطقه خاص است چرا مردم و مسئولين آن منطقه فكر مي‌كنند كه بايد اين نعمت‌هاي خدادادي را هر طور كه دلشان مي‌خواهد استفاده كنند و بقيه مردم كشور ايران در آن سهمي نداشته باشند.

مردم هر منطقه از كشور عزيزمان ايران بايد بدانند كه هر چيزي كه جزء سرمايه ملي محسوب شد متعلق به همه ايرانيان است. چگونه است كه در هنگام سوانح و بلاياي غيرمترقبه مانند جنگ، سيل و زلزله در هر نقطه از كشور كه باشد همه دوست دارند كه بقيه هموطنان به كمك آنان بيايند و آنان را ياري كنند ولي در هنگام استفاده از نعمت‌هاي  آن منطقه، ديگران كاره‌اي نباشند.

آيا در  بلاياي طبيعي مثل زلزله رودبار يا بم و قزوين پس از زلزله از با حضور و كمك،  همه هموطنان ايراني از  همان دقايق اول جهت نجات جان كساني كه زير آوار مدفون شده بودند نشتافتند و در ساختن اين مناطق به زلزله زدگان كمك نكردند!؟

اگر قرار باشد جنگل‌هاي شمال كه يكي از منابع توليد اكسيژن و طراوات هواي اين كشور است به دست اهالي آن منطقه از بين برود و به جاي آن زمين كشاورزي و ويلا ساخته شود يا معادن مس و آهن كرمان فقط براي آن استان تهيه شود يا نفت جنوب فقط براي استان‌هاي جنوبي خرج شود پس ديگر مفهوم ايران و ايراني بودن و ثروت ملي معنايي ندارد.

آخر هفته ی پیش سفری به سمت مشکین شهر داشتم. مسیر اهر ـ مشکین محور گردشگری می تواند باشد که از سال ها پیش مطرح ساخته ام و فرماندار اهر اخیرا ازطرح چنین محوری سخن گفته است. متأسفانه ملاحظات زیست محیطی در پروژه های  ما غایب است و باز متأسفانه حفاظت از محیط زیست در فرهنگ گردشگری ما راه نیافته است. هر جا آدرسی برای گردشگری است از آشغال پر شده است. از فندقلوی اهر گرفته تا آینالی و مکیدی کلیبر تا چیچکلی ورزقان. اداره گردشگری که نداریم و اداره محیط زیست هم ظاهرا وارد این مقولات نمی شود. تشکل های زیست محیطی هم که نداریم. فرهنگ عمومی مان در حفظ محیط زیست هم بسیار ضعیف است. واقعا چه باید کرد؟! هر جا عکس انداختیم آشغال نیز کنا تصویر ما به چشم می خورد! دوربین را هر سمت که بگیریم و از هر صحنه ای که بخواهیم عکس بگیریم آشغال نیز حضور دارد!!!

 دیدن این تصاویر دل هر انسانی را به درد می آورد . چه بر سر این ماهیان آورده اند ، مسبب اصلی این واقعه چه کسانی هستند. اما نمی دانم چگونه بی تفاوت از کنار این واقعه می گذرند . مدیرانی که با سکوت در برابر این واقعه به آن شدت بخشیدند ، چگونه می توان آنها را انسان نامید .
تصاویر زی ، صحنه ی خشک شدن آب سد خونیق است که موجب مرگ هزاران ماهی شده . یادمان نمیرود که روزگاری رودخانه ی اهرچایی بستر زندگی ماهیانی بود (که گاهی وزن آنها حدود 2 کیلو بود) که حال دیگر خبری از آنان نیست چرا که سد ستارخان مامن امنی برای آنها شده بود اما اخیرا به دلیل صدور بی رویه پروانه های ماهیگیری از سوی اداره ی محیط زیست و به تبع آن ماهیگیری بیش از اندازه مجب کاهش جمعیت ماهیان شده .
ما به کجا میرویم ، مگر نه این که آنچه امروز احمقانه نابود می کنیم و تخریب می کنیم بخشی از محیط زیست این منطقه نیست ! آیا مقداری محصول بیش تر ارزش خشکاندن این سد را داشت .
هر کجا صحبت از توسعه ی پایدار است محیط زسیت به عنوان بحث اصلی مطرح می شود ، آنهم محیطزیست منطقه ی ما که از بی نظیرترین مناطق زیستی کشور حتی جهان است .
همه ی ما در نابودی محیطزیستمان مقصریم . از مدیر و رئیس گرفته تا خود مردمان ساکن در این محدوده ! تاخود من و تو . از تشکلهای زیستمحیطی ( که خبری از این تشکلها در منطقه نیست) تا ادارات ذیربط .
باور کنید این ماهیانی که نابود شده اند وجدان ماست . وجدانی که همراه این ماهیان نابود می شود . چرا که اگر لحظه ای صحنه ی تلف شدن آنها را میدیدید ، تلف شدنی که با ضجه هایی همراه است که ما صدای آنها را
نمیشنویم ، تا چه اندازه غمگین می شدید .
آری وجدان ماست ، زیرا زمانی که شاهد و ناظر این همه فجایع زیست محیطی هستیم ، از مسئولان نمی پرسیم که چه کرده اند ؟

عکسهای دیگری از شیور داغی را در ادامه ی مطلب مشاهده کنید :

Iran - a forestry and natural resources expert, cut forests in the northwest Arasbaran index cause the combination of both eating area and ecological destruction Zkhyrgah International Earth knew  

Kazem Nosrati experts in natural resources' conversation with October, with the announcement of these  Subject said: Gahhay save forests Arasbaran among Earth International and of course the combination of forest sex forest north of Iran.  Not all this attention to life in the forest can be challenges to face serious water and air. 
Attempted to develop a good excuse for job creation and destruction Zysatgah cache and the State is not only more than before the destruction of natural resources and environment will help Iran. 
Kazem Nosrati president of community forestry Referring to expand urban and rural development activities as well as high in the area added: "attempted to develop a good excuse for job creation and destruction of habitat Gahhay save this country and not only destroyed more than before of natural resources and environment helps themselves to the human life ultimately threatens. 
Nosrati criticizing the books and untold mineral exploration in Iran being emphasized: Azmadn level of exploitation is done with a wide range of soil and garbage and many pollutants in the extraction and manufacturing of compounds and pollutants in the new environment and natural biological Mnth let themselves be destroyed Visitors will. 
These are experts in silvics of forests in recent years due to having Arasbaran 785 plant species and 170 tree species, including 42 type and 143 unit Forest grassland, amongst one of the areas with the world recognized the value of genetic characteristics and to some a specific area vegetative independent name Arasbaran Forest area have introduced one of the five areas of vegetative, is considered. 
Find Arasbaran forest Nzrjghrafyayy the occurrence of forest area among Khzry Find "Hyrkany" shall be similar to many forest Find Khzry is.
. Find Arasbaran forest Nzrjghrafyayy the occurrence of forest area among Khzry "Hyrkany" is placed and the approximation Khzry forests and forest edge of the Black Sea with the difference that instead of trees, beech and alder trees and pine forests of northern margins of the Black Sea, Arasbaran oak trees in the forest is grown. 
Arasbaran region with beautiful nature and pleasant and perspectives of different historical places and buildings, a high potential for attracting tourists is also.

سبزپرس – گروه محیط طبیعی : درصورت عدم رعایت ضوابط زیست محیطی توسط صاحبان معادن، مجوز بهره برداری صادرشده لغو خواهد شد .

     به گزارش سبزپرس مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی در بازدید از چند محور معدنی در بستان آباد با اعلام مطلب فوق گفت : متاسفانه در بازدید از روند برداشت معادن، شاهد بی توجهی برخی از بهره برداران معادن به ضوابط و مقررات زیست محیطی هستیم که علاوه برتخریب و برهم زدن سیمای طبیعی منطقه ، ضریب ترمیم و بازگشت به حالت اولیه محیط را نیز کاهش می دهند .
    بیوک رییسی عدم ایجاد فضای سبز در محدوده معادن را به بهانه مشکل آب و خاک غیر قابل توجیه دانسته و افزود: برابر قانون صاحبان معادن، به ایجاد فضای سبزی  معادل 10% ازمساحت کل معدن مکلفند که این اقدام در راستای کاهش آلودگی هوا ، ترمیم جلوگیری از فرسایش خاک و افزایش سرانه فضای سبز منطقه است .
       مدیرکل حفاظت محیط زیست با اشاره به شروع برنامه پایش و آماربرداری زیست محیطی از وضعیت فعالیت معادن در استان گفت : برابر تصمیمات متخده در کمیته صدور مجوزهای زیست محیطی، در صورت عدم رعایت ضوابط ابلاغ شده ، علاوه بر برخورد حقوقی با بهره برداران متخلف، با تمدید صدور پروانه بهره برداری در سال های بعد نامبردگان نیزمخالفت خواهد شد .

در عکس زیر مشاهده می کنید که چگونه دل کوههای قره داغ را می شکافند :(معدن مس سونگون)

کاظم نصرتي کارشناس و متخصص منابع طبيعي در 'گفتگو با مهر، با اعلام اين مطلب گفت: جنگلهاي ارسباران جزو ذخيره گاههاي بين المللي کره زمين است و البته ترکيب اين جنگلها از جنس جنگلهاي شمال ايران است. با اين همه توجه نکردن به حيات اين جنگلها مي تواند منطقه را با چالش آب و هوايي جدي مواجه کند.
اقدام به توسعه به منظور ايجاد اشتغال بهانه خوبي براي تخريب زيساتگاه ها و ذخيره گاه هاي کشور نيست و اين تنها به نابودي بيش از پيش منابع طبيعي و محيط زيست ايران کمک مي کند.
کاظم نصرتي رئيس جامعه جنگلباني ايران با اشاره به گسترش شهر و روستاها و همين طور فعاليت هاي عمراني زياد در اين منطقه افزود: اقدام به توسعه به منظور ايجاد اشتغال بهانه خوبي براي تخريب زيستگاهها و ذخيره گاههاي کشور نيست و اين تنها به نابودي بيش از پيش منابع طبيعي و محيط زيست ايران کمک مي کند که به خودي خود حيات انساني را نيز در نهايت تهديد مي کند.
نصرتي با انتقاد از بي حساب و کتاب بودن اکتشافات معدني در ايران تاکيد کرد: بهره برداري ازمعادن در سطح وسيعي از خاک صورت مي گيرد و نخاله هاي فراوان و آلودگيهاي بعد از استخراج و آلاينده هاي شيمايي و ترکيبات جديدي که در محيط طبيعي و زيستي منطه رها مي شود به خودي خود ويران کننده خواهد بود.
با اين حال کارشناسان در بخش جنگل شناسي ايران در سالهاي اخير جنگلهاي ارسباران را به دليل داشتن 785 گونه گياهي و 170 گونه درختي، شامل 42 تيپ مرتعي و 143 واحد جنگلي، در زمره يکي از مناطق با ارزش ژنتيکي جهان شناخته و به جهت برخي ويژگيهاي خاص يک منطقه رويشي مستقل، با نام منطقه جنگلي ارسباران معرفي کرده اند که يکي از مناطق پنجگانه رويشي ايران، محسوب مي شود.
جنگل هاي ارسباران از نظرجغرافيايي به اتفاق جنگل هاي خزري در زمره منطقه "هيرکاني" قرار مي گيرد و شباهت زيادي به جنگل هاي خزري دارد.
جنگل هاي ارسباران از نظرجغرافيايي به اتفاق جنگلهاي خزري در زمره منطقه "هيرکاني" قرار مي گيرد و شباهت زيادي به جنگلهاي خزري و جنگلهاي کناره درياي سياه دارد با اين تفاوت که به جاي درختان راش و توسکاي جنگلهاي شمال کشور و درختان کاج حاشيه درياي سياه، درختان بلوط در جنگلهاي ارسباران روييده است.
منطقه ارسباران با طبيعت زيبا و چشم اندازهاي دلنشين و وجود اماکن و ابنيه تاريخي مختلف، توان بالقوه بالايي براي جذب گردشگر نيز دارد.

به گزارش خبرگزاری مهر، جنگلهای ارسباران که جزو بی نظیرترین مکانهای زیستی، گیاهی و جانوری در جهان محسوب می شود در حالی مورد هجوم معدنکاران این شرکت دولتی قرار گرفته که به عقیده بسیاری از کارشناسان این جنگلها شش تنفسی شمالغرب کشورمحسوب می شوند.
معدنکاران در منطقه ارسباران که بدون هیچ هماهنگی با سازمان محیط زیست عملیات گمانه زنی و استخراج منابع مس را آغاز کرده اند به دلیل آنچه فعالیت این شرکت می توان باعث ایجاد اشتغال برای مردم منطقه باشد تخریب گسترده ای را در این منطقه غنی توجیه می کنند.
با این حال کارشناسان محیط زیست و فعالان این حوزه معتقند ارسباران شش تنفسی منطقه شمالغرب ایران به حساب می آید و تداوم تخریب جنگلهای بی نظیر این منطقه می تواند منجر به تغییرات اقلیمی و در ادامه فاجعه ای جبران ناپذیر زیست محیطی شود چرا که علاوه بر خود معدن مس فراوریهای بعد از استخراج و کنستانتره بعد از آن می تواند منجر به تولید آلاینده های خطرناکی شود که علاوه بر نابودی محیط طبیعی سفره های آب زیر زمین منطقه را نیز مورد هجوم قرار دهد.
با این حال و بر اساس اعلام سازمان بین المللی یونسکو جنگلهای ارسباران در زمره 15 منطقه غنی جهان از نظر تنوع ژنهای گیاهی و جانوری است و از بین رفتن این تنوع ژنتیکی در اثر کم توجهی یا بی توجهی ثرات جبران ناپذیری دارد. جنگلهای ارسباران با 164 هزار هکتار وسعت در محدوده کوههای قره داغ و رودخانه ارس قرار گرفته است. ارسباران منطقه وسیعی است که دارای 900 هزار هکتار وسعت بوده و از دو بخش ارسباران شمالی و جنوبی تشکیل می شود.
جنگلهای ارسباران یک منطقه حفاظتی است و یونسکو ( سازمان علمی فرهنگی ملل متحد) آن را به عنوان منطقه ای حفاظتی و ذخیره گاه "بیوسفر" ( ژنتیکی ) در کره زمین مطرح کرده است

مقایسه کنید با این که در بعضی کشورها ، یک محقق برای ورود به یک منطقه ی حفاظت شده و چادر زدن در آن ( آن هم به قصد تحقیق ) باید سال ها منتظر نوبت شود چون مثلا قوانین اجازه نمی دهد که در سال بیش از تعداد اندکی وارد آن محیط شوند !

دكتر عزیز جوانشیر در این گفت و گو گفت : بر اساس اعلام یونسكو، جنگل های ارسباران در زمره 15 منطقه غنی جهان از نظر تنوع ژن های گیاهی و جانوری است.

وی خطاب به سازمان های دولتی مسوول وتشكل های مردم نهاد هشدار داد: مبادا این تنوع ژنتیكی در اثر كم توجهی یا بی توجهی ، از بین برود.

وی از شناسنامه دار كردن گونه های گیاهی وجانوری موجود درجنگل های ارسباران و برنامه ریزی برای حفاظت از آنها به عنوان راهكاری مناسب در راستای صیانت از تنوع ژنی جنگل های ارسباران یاد كرد.

جوانشیر،با تشریح جاذبه های طبیعی جنگل های ارسباران،خواستار برنامه ریزی برای ترویج فرهنگ گردشگری طبیعت (اكوتوریسم ) در این منطقه زیبا و دیدنی شد.

وی اضافه كرد: تحقق این مهم در كنار ایجاد بسترهای آشنایی مردم با فرهنگ حفاظت از محیط زیست ، می تواند،به مشاركت آنان در ارتقای سطح كیفی جنگل های ارسباران و تكثیر راحت گونه های گیاهی و جانوری آن منجر شود.

وی همچنین خواستار مشاركت دادن جنگل نشینان در طرح حفاظت از محیط زیست جنگل های ارسباران شد و افزود: این عمل ضمن افزایش درآمد آنان از وارد آمدن خسارات به این ثروت طبیعی در اثر قطع درختان برای استفاده به عنوان سوخت، جلوگیری می كند.

جنگل های ارسباران با 164 هزار هكتار وسعت در محدوده كوه های قره داغ و رودخانه ارس قرار گرفته است. ارسباران منطقه وسیعی است كه دارای 900 هزار هكتار وسعت بوده و از دو بخش ارسباران شمالی و جنوبی تشكیل می شود.

جنگل های ارسباران یك منطقه حفاظتی است و یونسكو ( سازمان علمی فرهنگی ملل متحد) آن را به عنوان منطقه ای حفاظتی و ذخیره گاه "بیوسفر" ( ژنتیكی ) در كره زمین مطرح كرده است.

كارشناسان در بخش جنگل شناسی ایران در سالهای اخیر جنگلهای ارسباران را به دلیل داشتن 785 گونه گیاهی و 170 گونه درختی، شامل 42 تیپ مرتعی و 143 واحد جنگلی، در زمره یكی از مناطق با ارزش ژنتیكی جهان شناخته و به جهت برخی ویژگی های خاص یك منطقه رویشی مستقل، با نام منطقه جنگلی ارسباران معرفی كرده اند كه یكی از مناطق پنجگانه رویشی ایران، محسوب می شود.

جنگل های ارسباران از نظرجغرافیایی به اتفاق جنگل های خزری در زمره منطقه "هیركانی" قرار می گیرد و شباهت زیادی به جنگل های خزری و جنگل های كناره دریای سیاه دارد با این تفاوت كه به جای درختان راش و توسكای جنگل های شمال كشور و درختان كاج حاشیه دریای سیاه، درختان بلوط و ممرز در جنگل های ارسباران روییده است.

منطقه ارسباران با طبیعت زیبا و چشم اندازهای دلنشین و وجود اماكن و ابنیه تاریخی مختلف، توان بالقوه بالایی برای جذب گردشگر نیز دارد.

گیاهان دارویی موجود در این منطقه با ارزش قابل توجه، به عنوان یكی دیگر از محورهای توسعه منطقه می تواند از اهمیت ویژه ای برخوردار باشد.

سبزپرس – گروه محیط طبیعی: هر گونه ورود و چرای دام به محدوده مناطق حفاظت شده آذربایجان شرقی ، تخلف و تخریب محیط زیست محسوب می شود .

 به گزارش سبزپرس، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان شرقی بااعلام خبر فوق گفت: برابر قانون، 20 درصد از مساحت کل مناطق حفاظت شده استان، به عنوان ذخیره گاه و هسته مرکزی مناطق حفاظت شده جهت حفظ وضعیت طبیعی منطقه و محدوده امن تعیین شده و هر گونه ورود و چرای دام به محدوده فوق،  تخلف و تخریب محیط زیست محسوب می شود.
    بیوک رییسی با اشاره به بازدیدهای به عمل آمده از مناطق امن تحت مدیریت محیط زیست استان گفت : علیرغم ظرفیت بیش از حد دام در مراتع، مناطق مختلف استان به لحاظ پیشگیری های به عمل آمده و ممیزی مراتع ، وضعیت مراتع داخل مناطق تحت مدیریت ، مطلوب بوده و کمتر تخریب یافته است . همچنین  به لحاظ پوشش گیاهی نسبتا خوب در این محدوده ها ، جمعیت حیات وحش آن قابل قبول است .
   او همچنین در ملاقات با سران تعدادی از عشایر و دامداران حواشی یا مستقر در ییلاق قره چی منطقه جلفا ؛ از دامداران کل استان خواست بدون تحصیل پروانه چرا، از ورود به مناطق حفاظت شده خودداری کنند .
رییسی وسعت مناطق حفاظت شده استان را بالغ بر 178 هزار هکتار شامل منطقه حفاظت شده ارسباران ، پناهگاه حیات وحش کیامکی و منطقه فسیلی عنوان کرده و تشریح کرد : مناطق امن
 ییلاق قره چی ، دره دیز ، کنتال ، دارآغزی ، جنگ داغی ، آنزا ، وینق ، پیر دره سی ، و کلن دوغرون ، با مساحتی بالغ بر 35 هزار هکتار مناطق ممنوعه چرای دام محسوب می شوند .

چقدر اَرَسباران را دوست ‌داشتی

چقدر چشم‌هایت را

روی جنگل‌ها ، روی مِه سبز

روی قله‌ها اوج می‌دادی!

چقدر شش‌هایت را

با هوای پاک کوهستانی

مست‌ می‌کردی!

با درختان چه خواهرانه بودی

با چشمه‌ها چه کودکانه بودی

با آهوان چه مادرانه بودی!

 *****************

 یادت هست که مستانه ‌

زمزمه کردی: «در اَرَسباران

سبزه سبزه‌تر است؛

پرنده پرنده‌تر،
درخت ‌درخت‌تر، و آب ، آب‌تر
و من گفتم: در ارسباران،

لاله لاله‌تر است

بنفشه بنفشه‌تر،

عشق ، عشق‌تر

و خواب ، خواب‌تر!

 رضا فرمند -  کپنهاک ، ۱ اوت ۲۰۰۷

  RSS